Tel: (+99871) 256-37-38
~ ~

  • Category
  • 2022-07-14 17:24:34
  • 6 comments
Ko‘zgudagi aksdan rozi bo‘lmagan kishi, ko‘zgudan emas o‘zidan hisob so‘rashi lozim.

Omina Shenlikoʻgli 1953 yilda Turkiyaning Giresun viloyatida tugʻilgan.Yozuvchining asarlarida uning diniy bilim va qarashlari malum manoda oʻz aksini topgan.Omina Shenikoʻgʻli yoshlik chogʻlarida dunyoviy bilimlarini chuqur oʻrganish bilan birga xristianlik dini va “ Injil” ni xam chuqur oʻrganadi.Diniy olim va jurnalist Rajab Uzkan bilan turmush qurgandan soʻng, uning yaratgan asarlarida islomiy tamoyillar va islomiy madaniyat ruxi sezila boshladi.” Imomning maniken kizi” asari ham ana shunday diniy,axloqiy- tarbiya yoʻnalishidagi asarlar sarasiga kiradi.

Bu asarni oʻqishimga sababchi bu aslida asarning nomi boʻlgan .Nega asar bunday nomlangan ekan deb?

Albatta asarni oʻqir ekanman tobora unga qiziqib ketdim.Nahot shunday insonning qizi  butun olamga isyon qilsa bu meni hayron qoldirdi.Amina Shanklilinining “ Imomning maniken qizi”asari darhaqiqatdan vujudni larzaga soladigan,oʻqib turib eting junjikib ketadigan asar.Bugun jamiyatimizdagi, hayotimizdagi muammolarimizdan biri ham bizning diniy bilimdan orqada qolayotganimizdir.Nega biz ham diniy ham dunyoviy bilimni teng olib bormaymiz ? Asarda bu yaqqol namoyon etilgan.

Asar ko‘pchilikning yuziga oyna tutgandir, ehtimol.

Fotima juda baxtli qiz. Uning har qanday paytda yonida bo‘ladigan otasi bor. Qanday gunoh qilsa ham Alloh kechirimli ekaniga ishontiradigan, inson xatolardan holi emasligini anglay oladigan va anglata oladigan padari buzrukvori bor. Qalbiga yoshligidan ilm urug‘ini sochib, uning mevasini sabr bilan kuta oladigan pushti panohi bor.

Asarni o‘qigan kitobxon Fotimaning hayotida yuz bergan voqealardan tegishli xulosa chiqaradi ,imom Yoqubning sabrliligi,iymoni mustahkamligiga qoyil qoladi.Asardagi har bir hikoyaga epigraf qo‘yilishi ham yozuvchining badiiy idroki naqadar keng ekanligidan dalolat beradi. Asardagi obrazlar talqiniga to‘xtaladigan bo‘lsak,asarning bosh qahramonlaridan biri Fotimadir. To‘g‘ri,u hayotida ko‘p xatolarga yo‘l qo‘ydi .Umuman olganda, bu yerda ota-onaning va atrofidagi kishilarningham aybi bor.

 

"Biz unga eski idishda gul tutdik,o‘zgalar esa unga billiur qadahda zahar berishdi"–deb o‘z aybini tan olgan edi imom Yoqub.

Yakun esa ajoyib. Hamma asar ham yaxshilik bilan tugamasligi mumkin. Lekin yaxshilik bilan tugagan asarlar baribir yaxshi. “Imomning maniken qizi” ham oxir-oqibat men kutgan xulosaga keldi. Oilasiga qaytdi, Allohga qaytdi. Har bir musulmon shunday kech bo‘lmasidan, qalbi butunlay muxrlanmasidan, tavbasi qabul bo‘lmay qolishidan avval Allohga qaytsin ilohim

Bu asarni òqib òyga tolamiz. Bularni hammasiga kim sababchi? Otamikin – qiziga doim yaxshi gapirib uni kòngliga qaragan , Allohga qizi uchun duo qilgan. Yoki onamikin – Eri tarafida bòlib qizini erkalatsinmi, yoki qizi tarafida bólib eridan , hayotidan ranjisinmi? Yoki qizimikin – barcha qatori tóla tókis yashashni orzu qilgan. Uyidagi sharoiti zòr bòlishini xohlagan , boshqa qizlar qatori kiyinishni xohlaganmikin. Yoki zamonmikin aybdor ? Bunday òylar bilan kitobni qanday tugatganimizni bilmaymiz ham.. Din hech qachon yomonlikka chaqirmaydi. Ota- onamiz bolam yomon bòlsin demaydi, yomonlik tilamaydi. Har birimiz sabrli bòlishga va yor-u dòstlarimiz , yaqinlarimizni ichlarini oģritmaslikka harakat qilishimiz kerak. Balki ularni bugun ohirgi kunidir, balki ularni ertaga topa olmasmiz. Shuning uchun azizlar borini borida qadriga yetaylik.

Bu kitobni har bir inson har bir talaba ayniqsa talaba qizlar oʻqishini istar edim.Chunki olis olis qishloqlardan poytaxtga oʻqishga  kirgan baʼzi qizlarimiz bora bora nega kelishganliklarini unutib quyishmoqda. Ular ham Fotimadek zamonaviy qizlargayu atrofdagilariga qarab oʻzligini yoʻqotishmoqda.Ota-ona esa tunu kun mehnat qilib qizlarining orzularini amalga oshirishmoqda.

 

Omanqulov Ro'ziqul

Taklif va mulohazalaringizni jonating