Tel: (+99871) 256-37-38
~ ~

  • Category
  • 2022-07-01 16:34:16
  • 6 comments
Kreativlik - kelajak gineratori

Bugun dunyo shiddat bilan rivojlanmoqda. Insoniyat tamaddunining yangi bosqichga chiqishi jarayonlarni yanada tezlashtirib yubordi. Bunday davrda insoniyat oldida yangi marralarni kashf etish uchun birdan bir yo’l – kreativ fikrlash qoladi. Atrofga boqsangiz, har tomonda inson ijodkorligining beqiyos va hayratlanarli namunalariga duch kelasiz: elektron xizmatlar, yangida yangi gadjetlar, virtual reallik, rangli tarvuzlar, urug’ bo’la oladiga gazeta va hokazo… Bularning barchasi inson tasavvuri, tafakkuri mahsuli. Bugun biz uchun odatiy tuyulgan kitob, telefon, bino, samolyot, hatto lampalar ham qachonlar orzu va tasavvurda bo‘lgan, keyinchalik aql-idrok samarasi o‘laroq bugungi kunda hayotimizga kirib kelgan.

Elektr energfiyasining kashf etilishidan boshlangan yaratuvchanlik namunalari bugun koinotda kezib yuribdi. Innovatsiyalar kundalik turmushimizda qulayliklar yaratadi, og‘irimizni yengil, uzog‘imizni yaqin qiladi. Shu tarzda kreativlik taraqqiyotning ajralmas bo‘lagiga aylanib bormoqda. Barcha sohada ijodiy fikrlovchi mutaxassislarga talab katta. Dunyoga mashhur dasturiy mahsulotlar, mobil telefonlar ishlab chiqaruvchi kompaniyalar mutaxassislaridan har kuni yangi g‘oya so‘raladi. Mehnat bozorida kreativ fikrlovchi mutaxassislarga talab oshib borayotgan ekan, ta’lim jarayonida o‘quvchi-talabalarning noodatiy fikrlash qobiliyatini shakllantirish, rivojlantirish dolzarb vazifadir. Haligacha ta’lim tizimida ko‘plab yondashuv va metodlar ijodiy fikrlash emas, talqin va tahlilga, ya’ni berilgan ma’lumotni tushunib, to‘g‘ri yetkazishga, nari borsa, bir necha axborotni umumiylashtirib, xulosa chiqara olishga yo‘naltirilgan.

Bularning barchasi insonning tafakkurini o’sib borishi natijasidir. Buning uchun aqlni chrhlab boorish, ongni muntazab rivojlantirib va kengaytirish boorish zarur. Bugungi kunning asosiy muammosi ham shunda. Inson miyasi o‘z ishini “yengillashtirish”, “qulaylashtirish” uchun shablon va stereotiplardan foydalanadi. Stereotiplar shu paytgacha ma’lum bo‘lgan va umumqabul qilingan fikrlardir. Ular asosida fikrlash bizga hech qanday yangi g‘oya bermaydi. Qoliplarning yuzaga kelishida jamiyatda ustuvor bo‘lgan ijtimoiy fikr, mediamahsulotlarda taqdim etilayotgan shakl va ko‘rinishlar ham yetakchi o‘rin tutadi. Inson ommadan ajrab qolmaslik nuqtayi nazaridan hammaning fikriga qo‘shiladi. Qolaversa, “oqim bo‘ylab suzish” mustaqil fikrlashdan ko‘ra oson tuyuladi. Stereotiplar orqali fikrlaganda muayyan mavzu bo‘yicha inson ongiga “so‘rov” berilganida odatiy ma’lumot va mulohazalar yuzaga keladi.

Bu har bir insonda uchraydigan kundalik holat. Inson kreativlikni yo’qotib borar ekan rivojlanish sekinlashib boraveradi. Yoshlarni kreativlik bilan o’ylashga o’rgatish zarur. Buning uchun qoliplarni olib tashlash kerak. Aynan maktab masalasi bu borada o’rtaga chiqishi mumkin. Ammo mening fikrimcha kreativlikni rivoji oiladan boshlanadi. Ota-ona farzandiga erkin fikrlash, o’z fikrini bildira olishga o’rgatib borish zarur.

 

Sunnatilla Ovlaqulov 

Taklif va mulohazalaringizni jonating